Mesut ÖZERDEN AYAKKABICILAR ARASTASI
Yazı Detayı
16 Ağustos 2021 - Pazartesi 00:00
 
AYAKKABICILAR ARASTASI
Mesut ÖZERDEN
yalvacfm@hotmail.com
 
 

AYAKKABICILAR ARASTASI

 

    Çarşılarda aynı işi yapan esnafın bulunduğu bölüme arasta adı verilir. Yalvaçta ayakkabıcılıkla uğraşan, bu mesleği icra edenler Hamidiye (yeni ) cami ile Devlethan (eski )cami arasında kalan bölümdeki dükkânlara toplanmışlar ve bu bölüme Ayakkabıcılar Arastası adı verilmiştir. Eskiden beri dericilikle uğraşılması ve Tabakhanenin varlığı ile bu mesleğe bağlı olarak ayakkabıcılık ta Yalvaç’ta köklü mesleklerdendir.

 

     Seri üretimin yaygınlaşmadığı dönemlerde kunduralar, ayakkabılar, mesler, çok eskilerde çarıklar kunduracı/ayakkabıcı esnafları tarafından elde dikilirdi. Ayakkabı satanlara kavaf denmekle beraber zamanla tüm ayakkabı işi yapanlar kavaf olarak adlandırılmaya başlanmıştır.

 

       Kunduracılar/Ayakkabıcılar arastasında kavaf Akhasanoğlu, Kavaf Kirişoğlu yazılarını görenler vardır. 1940 larda çocuğunu bir meslek dalına vermek isteyenler için en geçerli mesleklerden bir tanesi ayakkabıcılık idi. İlkokulu bitiren veya okuldan ayrılan çocuk ustalık öğrensin diyerek bir ayakkabı ustasının yanına çırak verilirdi. Çırak ustasının yanında ustası ayakkabıcılığın hangi dalında imalat yapıyor ise o dalda usta olarak yetişirdi. Bu alanlar ayakkabıcılık ve mescilikti. Çarık ise çok gerilerde kalmıştı. Bazı ustalar ayakkabıcılıkta bazıları ise mescilikte yetişip usta olmuşlardır. Nedense her iki dalı birden  yapan usta yok gibiydi. Bu lakaplarda görülebilir. Mesci Avni, kunduracı Ziya, ayakkabıcı Hasan gibi.

 

       Ayakkabılar tamamen el emeği ile dikilirdi. Tabakhaneden alınan kösele ile ayakkabının tabanı yapılır, vidola, rugan deri ile ayakkabılar dikilirdi.

 

       Mesler kış ayları için giyilir diye bilinir ancak bazı insanlar yaz kış mes giyerdi. Soğuk kış günleri için mesciler tabanı kösele olan  mesleri özenle diker, mes siparişi verenleri defalarca provaya çağırıp belirli aşamalarda provasını yapardı. Bazı mesciler arastada adından söz ettirdiği için tercih edilirdi. Tercih edilen mesçilerde sıra alınır, meslerin kış gelmeden yetişmesi için çok önceden siparişler verilirdi.

 

      Ayakkabı diktirmek isteyen ayakkabıcıya gider ve ayakkabıcı karton üzerine ayağının ölçüsünü alır ve nasıl bir model istediğini sorup istediği modelde ayakkabıyı elde hazırlardı. Ayakkabıyı teslim etmeden önce defalarca prova yapılır, ayakkabının rahat olmasına özen gösterilirdi.

 

     Yalvaç’ta ayakkabıcıların ayakkabı/kundura, mescilerin mes imalatı yaptığı ve ayakkabıcılar arastası olarak bilinen bölüm günümüzde ayakkabı satıcılarının bulunduğu mekan olarak hizmet vermektedir. Az da olsa ayakkabıcılar arastasının yoğun olduğu günleri hatırlayanlar “burada ne çalışırdık, çekiç sesleri hiç susmazdı, ayakkabı siparişi verenler günlerce ayakkabılarının hazırlanmasını bekler, iş yetiştiremezdik” diye eski günleri yad etmekteler şimdi.

 

      Leblebiciler mahallesinden Sami YÖNTEMLİ mes imalatı yaptığını ve siparişleri yetiştirmek için sabahladığı günleri anlatıp “ah nerede eski günler” deyip özlemle arastayı adımlamakta. Seri üretimle yaygınlaşıp ayakkabı diktiren kalmayınca bir meslek dalı daha mazide yerini aldı. Çekiç seslerinin susmadığı, ustaların şakalarının bitmediği, çırakların iş çıkışı ne yapmak için fısıldaştıkları, öğle yemeklerini sefer tasları ile ustalarının evlerinden iş  yerine getirip neşe içerisinde yedikleri günler arastada bir hoş seda olarak kalmıştır.

 

    Her arastanın kendine ait bir kültürü vardı. Arastada sözü dinlenen bir büyük bulunur ne yapılacaksa arasta büyüğünün fikri sorulur uygulanmaya çalışılırdı. Bir iişlem yapılacaksa mutlaka danışmanlık görevini yapar tecrübesi ve ön görüsüyle herkesi yönlendirirdi.

 

 

 
Etiketler: AYAKKABICILAR, ARASTASI,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
11 Temmuz 2022
KAMYONLAR, KAMYONLARLA NAKLİYE II
04 Temmuz 2022
KAMYONLAR, KAMYONLARLA NAKLİYE I
27 Haziran 2022
BİNLERCE YILDIR YALVAÇ'A HAYAT VEREN SU ÇIKTIĞI SUYU
19 Haziran 2022
TARLALARIN SÜRÜLMESİ-EKİLMESİ-YOLUNMASI-BİÇİLMESİ
12 Haziran 2022
ÜZÜM BAĞLARI
05 Haziran 2022
ELMA BAHÇELERİ II
29 Mayıs 2022
ELMA BAHÇELERİ
23 Mayıs 2022
GEÇMİŞ ZAMAN OLUR Kİ
16 Mayıs 2022
YAZILARIMIN BİRİNCİ YILI DOLMUŞ
08 Mayıs 2022
RAMAZAN BAYRAMLARI-II
01 Mayıs 2022
RAMAZAN BAYRAMLARIMIZ I
24 Nisan 2022
İHBAR BİLLEZİ-HACI İBRAHİM EFENDİ
18 Nisan 2022
CENAZE NAMAZI VE DEFİN İŞLEMLERİ II
11 Nisan 2022
70 LERDEN GÜNÜMÜZE VEFAT EDENLERİN CENAZE İŞLEMLERİ I
03 Nisan 2022
RAMAZANLARIMIZ NE GÜZELDİ
27 Mart 2022
YALVAÇ'IMIZIN YETİŞTİRDİĞİ İNSANLARI TANIYOR MUYUZ, DEĞERLERİNİ BİLİYOR MUYUZ?..
22 Mart 2022
RESİMLİ ROMANLAR SAYESİNDE OKUMAK
14 Mart 2022
HACI PİLAVI
07 Mart 2022
YALVAÇ OTOGARLARI II
28 Şubat 2022
YALVAÇ'IN OTOGARLARI I
20 Şubat 2022
YALVAÇTA ÜNİVERSİTE-OKULLAR-KILIÇARSLAN KAMPÜSÜ-YERLEŞKESİ
14 Şubat 2022
BÜYÜK ÇARŞI YANGINLARI
06 Şubat 2022
AKŞEHİR BELİ-YALVAÇ’IN AKŞEHİR’LE OLAN BAĞLANTISI
31 Ocak 2022
KİMİNİN DELİ, KİMİNİN VELİSİ; VASFİ
23 Ocak 2022
ELEKTRİK ÜRETİMİ
17 Ocak 2022
SU DEĞİRMENLERİ-2
10 Ocak 2022
SU DEĞİRMENLERİ
03 Ocak 2022
MAHALLE TAKIMLARI
27 Aralık 2021
ESKİLERDE YILBAŞI
19 Aralık 2021
YÖRÜK NE DEMEKTİR
13 Aralık 2021
MUSALLA
06 Aralık 2021
DOĞAL HAYAT
28 Kasım 2021
İYİ BİR İNSAN TANIMIŞIM: YUSUF BİLGE BÜYÜKBOYACI
22 Kasım 2021
MAHALLE FIRINLARI
15 Kasım 2021
BAKIŞIN MUTLULUGUNU BELİRLER
08 Kasım 2021
RAMPALI ÇARŞI
01 Kasım 2021
HAN
25 Ekim 2021
ÜZÜM BAĞLARI
17 Ekim 2021
KIŞ HAZILRLIKLARI IV PASTIRMALIK
11 Ekim 2021
KIŞ HAZRLIKLARI III ODUN HAZIRLIĞI
03 Ekim 2021
KIŞ HAZIRLIKLARI II - TEZEK YAPMA-GAZEL SÜPÜRME TEZEK YAPMA
26 Eylül 2021
70 Lİ 80 Lİ YILLARDA KIŞ HAZIRLIKLARI I
20 Eylül 2021
YALVAÇ EVLERİ
13 Eylül 2021
YAĞCILAR ARASTASI
06 Eylül 2021
DEMİRCİLER ARASTASI
30 Ağustos 2021
30 AĞUSTOS ZAFER BAYRAMI
09 Ağustos 2021
KÜLTÜR MERKEZİ
01 Ağustos 2021
BAKIRCILAR ARASTASI
23 Temmuz 2021
DÜNDEN BU GÜNE HÂLİMİZ (HÂL/SEBZE BAZARI)
19 Temmuz 2021
NOSTALJİ-KURBAN BAYRAMLARI
12 Temmuz 2021
ESKİLERDE NE BULDUM II
05 Temmuz 2021
ESKİLERDE NE BULDUM-I
27 Haziran 2021
ORTAYI NE ZAMAN BULACAĞIZ
21 Haziran 2021
HAYATI YAŞAMAK GEREKİR
14 Haziran 2021
SILA-İ RAHİM -BULUŞMA GÜNLERİ-
07 Haziran 2021
MUSTAFA BÜYÜKKUTLU (BİYOGRAFİSİ)
31 Mayıs 2021
MUSTAFA BÜYÜKKUTLU
24 Mayıs 2021
BİZİM 19 MAYISLARIMIZ
17 Mayıs 2021
ÇINARALTI
10 Mayıs 2021
TABAKHANE
04 Mayıs 2021
DALDAN DALA
Haber Yazılımı