Mesut ÖZERDEN KIŞ HAZILRLIKLARI IV PASTIRMALIK
Yazı Detayı
17 Ekim 2021 - Pazar 22:12
 
KIŞ HAZILRLIKLARI IV PASTIRMALIK
Mesut ÖZERDEN
yalvacfm@hotmail.com
 
 

KIŞ HAZILRLIKLARI IV
    PASTIRMALIK


     Keşkeklerde ve kışların Yalvaca has Bulamacında kullanılmak üzere pastırmalık kurutulurdu. Kurban bayramında kaburgalardan pastırmalık ayrılır, yeteri kadar pastırmalık kurutulamadı  veya  aile kalabalık ise Eylül ayı sonlarında Ekim ayı içerisinde ailenin bütçesine göre pastırmalık bir koyun veya keçi alınır  hayvan kesildikten sonra kaburgaları ayrılarak bolca  tuzlanır ve güneş gören yüksekçe  bir  yere, evlerin damlarına  asılır üzerine sinekler konmasın düşüncesi ile bezler örtülürdü. Birçok evde kurutulmaya bırakılmış pastırmalık etler görünürdü. Bu bezler genelde Yalvaçlının çar dediği beyaz ince kumaş veya yazmalar kullanılırdı. Pastırmalık aileler için zamanı gelince büyük bir telaş olurdu. Aile bütçesine göre bir, iki hayvan alınıp pastırmalıklar kurutulur kış aylarında keşkeklere ve bulamaca katılır afiyetle yenirdi. Günümüzde mevsimler kalmadığı için şimdi bilinmiyor. Ancak Dört mevsimin yaşandığı  yıllar da ‘’Pastırma yazı’’ olan Eylül sonu ile Ekim ayı ortalarına kadar pastırmalar hazırlanırdı. Evlerde yapılan pastırmaların lezzeti farklı idi. Hayvanlar doğal beslendikleri için etleri kekik kokulu olur keşkeğin ve bulamaca verdikleri lezzet parmaklarınızı yersiniz denen türdendi. Eylül ve Ekim aylarında hayvan pazarlarında pastırmalık koyun ve keçiler özellikle seçilir  fazla yağlı olmayan hayvanlar tercih edilerek alınır ve iyice semirmeden kesilerek kurutulmaya bırakılırdı. Pastırmalar Cumartesi yenen bulamaca Pazar günü yenen keşkeğe katılırdı. Keşkeklerin içerisine bolca pastırma konularak fırınlara gönderilir Cumartesi akşamları fırınlara sürülen keşkekler Pazar sabahı alınır ve tüm aile afiyetle yerdi. Yaz aylarında küçük baş hayvan  sürüsü olanlara tembihlenir ve zamanı gelince pastırmalık hayvanları alınır kesilir kışlık pastırma ihtiyacı karşılanırdı. Zamanla büyük baş hayvan kesimi artınca ve pastırma nasıl yapılır bilen aile büyükleri ahirete göçünce bu gelenek kayboldu. Şimdilerde ise hazır pastırmalar çok sevenlerin gözdesi oldu.


MES-LASTİK
Kış yaklaşınca insanların en büyük ihtiyaçlarından bir tanesi de Mes ve lastikti. Botlar fazla bulunmaz bulunsa bile meşin yerini tutmaz düşüncesi ile tercih edilmezdi. Ayakkabıcılar arastasında ve yakınlarında bulunan mesçilere gidilerek ayak ölçüleri verilir ve kış girmeden meslerin dikilmesi istenirdi. Mesçilerde sert kartona ayak ölçüsünü alır üzerine falan kişi diye yazar ve sıraya alırdı. Mesler sipariş sırasına göre dikilirdi Hali vakti yerinde olanlar (maddi durumu iyi olanlar) yaz aylarında siparişini verir kış başlamadan mesleri ayaklarına giyerlerdi. Durumu iyi olmayanlar ise kış yaklaşınca hazırlığını yapar ve siparişini verirdi. Mes dikenler ise kışa hazırlık olarak mes tabanına köseleyi ve meslik deriyi Tabakhaneden temin eder ve gece gündüz demeden mesleri yetiştirmek için uğraşırdı. Bazen kış erken gelince ise sipariş verenler mesçilerin başını bekler bir an önce meslerinin dikilmesini isterdi. Meslerin yan kısımları lastikli olurdu. Ayağa giyerken açılır giydikten sonra ise çıkmayacak şekilde ayağı sarardı. Daha sonra ki yıllarda fermuarlar yaygınlaşınca lastik yerine fermuarlar dikilmeye başladı. Alışkın olan yaşlılar fermuarı tercih etmezler illaki lastik olsun derlerdi. Mesler hazır olunca sıra lastiklere gelirdi. Karda buzda kaymaması için Altları tırtıllı  gıcır gıcır lastikler alınır mesleri ayağa giyip denenir ve ne hemen çıkacak nede ayağı sıkıp rahatsız etmeyecek şekilde lastikler alınırdı. İlk anlarda ayağa güzelce oturan lastikler bir süre sonra genişler ve yürürken ayaktan çıkabilirdi.  Gıslavet marka lastikler vardı. Çok kaliteli idi diğer lastik markalarına göre ise fiyatı neredeyse iki katını bulurdu. Maddi durumu iyi olanlar Gıslavet alır dayanıklı olduğu için birkaç yıl giyebilirdi. Diğerleri ise en fazla iki yılda dağılır yenisini almak zorunda kalırdın.  Lastikler karışmasın diye içine yanına bellik (işaret) konurdu. Kimi ip diker kimi boya yapardı. Camide veya toplu olarak bulunup lastiklerin çıkarılması zorunlu olan yerlerde karışıklık yaşanırdı. Çocuklara da lastik mes alınır ve okula giderken ayakları sıcak olsun denirdi. Eski insanlar dert ayaktan girer diye imkanı oranında mesine lastiğine dikkat ederdi. Çocuklarda kış günü buzlarda kaymak için lastiklerin altlarındaki tırtılların bir an önce yok olması için uğraşırdı. Çünkü lastikler yeni olunca altlarındaki tırtıllar çok olur ve buzda kaymazdı. Yeni lastiklerimizi ne hale koyarmışız. Çocukluk aklı şimdi gülüyoruz ancak o yıllarda buzda kaymak isterken lastiğin altındaki tırtıllar takılınca buzun üzerine düşerdik. Lastiğin altındaki tırtıllar yok olunca normal yolda yürürken de buza rastlayınca kayarak düşme çok olurdu. Ne o eski mes lastik kaldı nede mesleri lastikleri giyecek kışlar kaldı.

 

 

 
Etiketler: KIŞ, HAZILRLIKLARI, IV, , , , PASTIRMALIK,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
23 Mayıs 2022
GEÇMİŞ ZAMAN OLUR Kİ
16 Mayıs 2022
YAZILARIMIN BİRİNCİ YILI DOLMUŞ
08 Mayıs 2022
RAMAZAN BAYRAMLARI-II
01 Mayıs 2022
RAMAZAN BAYRAMLARIMIZ I
24 Nisan 2022
İHBAR BİLLEZİ-HACI İBRAHİM EFENDİ
18 Nisan 2022
CENAZE NAMAZI VE DEFİN İŞLEMLERİ II
11 Nisan 2022
70 LERDEN GÜNÜMÜZE VEFAT EDENLERİN CENAZE İŞLEMLERİ I
03 Nisan 2022
RAMAZANLARIMIZ NE GÜZELDİ
27 Mart 2022
YALVAÇ'IMIZIN YETİŞTİRDİĞİ İNSANLARI TANIYOR MUYUZ, DEĞERLERİNİ BİLİYOR MUYUZ?..
22 Mart 2022
RESİMLİ ROMANLAR SAYESİNDE OKUMAK
14 Mart 2022
HACI PİLAVI
07 Mart 2022
YALVAÇ OTOGARLARI II
28 Şubat 2022
YALVAÇ'IN OTOGARLARI I
20 Şubat 2022
YALVAÇTA ÜNİVERSİTE-OKULLAR-KILIÇARSLAN KAMPÜSÜ-YERLEŞKESİ
14 Şubat 2022
BÜYÜK ÇARŞI YANGINLARI
06 Şubat 2022
AKŞEHİR BELİ-YALVAÇ’IN AKŞEHİR’LE OLAN BAĞLANTISI
31 Ocak 2022
KİMİNİN DELİ, KİMİNİN VELİSİ; VASFİ
23 Ocak 2022
ELEKTRİK ÜRETİMİ
17 Ocak 2022
SU DEĞİRMENLERİ-2
10 Ocak 2022
SU DEĞİRMENLERİ
03 Ocak 2022
MAHALLE TAKIMLARI
27 Aralık 2021
ESKİLERDE YILBAŞI
19 Aralık 2021
YÖRÜK NE DEMEKTİR
13 Aralık 2021
MUSALLA
06 Aralık 2021
DOĞAL HAYAT
28 Kasım 2021
İYİ BİR İNSAN TANIMIŞIM: YUSUF BİLGE BÜYÜKBOYACI
22 Kasım 2021
MAHALLE FIRINLARI
15 Kasım 2021
BAKIŞIN MUTLULUGUNU BELİRLER
08 Kasım 2021
RAMPALI ÇARŞI
01 Kasım 2021
HAN
25 Ekim 2021
ÜZÜM BAĞLARI
11 Ekim 2021
KIŞ HAZRLIKLARI III ODUN HAZIRLIĞI
03 Ekim 2021
KIŞ HAZIRLIKLARI II - TEZEK YAPMA-GAZEL SÜPÜRME TEZEK YAPMA
26 Eylül 2021
70 Lİ 80 Lİ YILLARDA KIŞ HAZIRLIKLARI I
20 Eylül 2021
YALVAÇ EVLERİ
13 Eylül 2021
YAĞCILAR ARASTASI
06 Eylül 2021
DEMİRCİLER ARASTASI
30 Ağustos 2021
30 AĞUSTOS ZAFER BAYRAMI
16 Ağustos 2021
AYAKKABICILAR ARASTASI
09 Ağustos 2021
KÜLTÜR MERKEZİ
01 Ağustos 2021
BAKIRCILAR ARASTASI
23 Temmuz 2021
DÜNDEN BU GÜNE HÂLİMİZ (HÂL/SEBZE BAZARI)
19 Temmuz 2021
NOSTALJİ-KURBAN BAYRAMLARI
12 Temmuz 2021
ESKİLERDE NE BULDUM II
05 Temmuz 2021
ESKİLERDE NE BULDUM-I
27 Haziran 2021
ORTAYI NE ZAMAN BULACAĞIZ
21 Haziran 2021
HAYATI YAŞAMAK GEREKİR
14 Haziran 2021
SILA-İ RAHİM -BULUŞMA GÜNLERİ-
07 Haziran 2021
MUSTAFA BÜYÜKKUTLU (BİYOGRAFİSİ)
31 Mayıs 2021
MUSTAFA BÜYÜKKUTLU
24 Mayıs 2021
BİZİM 19 MAYISLARIMIZ
17 Mayıs 2021
ÇINARALTI
10 Mayıs 2021
TABAKHANE
04 Mayıs 2021
DALDAN DALA
Haber Yazılımı