Mesut ÖZERDEN BİNLERCE YILDIR YALVAÇ'A HAYAT VEREN SU ÇIKTIĞI SUYU
Yazı Detayı
27 Haziran 2022 - Pazartesi 00:42
 
BİNLERCE YILDIR YALVAÇ'A HAYAT VEREN SU ÇIKTIĞI SUYU
Mesut ÖZERDEN
yalvacfm@hotmail.com
 
 

     BİNLERCE YILDIR YALVAÇ'A HAYAT VEREN SU ÇIKTIĞI SUYU 


      Yalvaç'ın içtiği kullandığı suyu binlerce yıldır Sultan dağlarından gelmektedir. Romalıların yaşadığı Pisidia antik kentteki kullanılan su devamla günümüzde Cumhuriyet Yalvaç’ında    kullanılmaktadır.


       Yalvaç’ın sembolleri arasında su kemerleri bulunmaktadır. Su kemerleri Pisidia  Antiocheia’da kullanılan suları kente taşımışlardır. Su kemerlerinin üzerinde kanallar bulunmakta ve bu kanallar sayesinde Sultan dağlarından doğan sular kente ulaşmaktaydı. Antik kentteki çeşme olarak kuzey doğuda bulunan kısım suyun kente dağıldığı bölümdür. Bahçe sulamasında kullanılmak üzere yapılan Hisarardı göletine su çıktığından gelen suyun taşınması için  1992 yılında 120 metrelik tünel kazıldı.  Bir nedenle tünele girdiğimde tünelin tabanına rastlayan bir noktada bir metre kare şeklinde taştan oyulmuş bir tünel gördüm. Kanalı yapan firmanın mühendisine bu tünel nedir diye sorduğumda Romalıların kullandıkları suyu Antik kente taşımak amacı ile açılmış tünel olduğunu anlattı. Dağdan çıkan su belirli bir mesafe sonrası bu taş tünele girmiş tünel bitiminde ise kente yaklaşık 3 kilometre öncesinde su kemerleri vasıtasıyla Pisidia Antiocheia’ya taşınmıştır. Su kemerleri belirli bölümlerde iki, üç katlı yapılmıştır. En az ikibin yıl önceki mühendislik harikası diyebiliriz. Su kemerleri üzerindeki birleşim noktalarındaki küçük çıkıntılar ise suyla gelen çakılların, artıkların çökerek çeşmeye ulaşmasını engellemek içindir.


     Sultan dağlarında suyun çıktığı bölüme su çıktığı mevkii denir. Yanık dam, kuzu yatağı ve bel dibi mevkilerinden akarak Hisarardı deresine dökülür. Bu dere devam ederek Yalvacın ortasından geçen ve sel çayı olarak adlandırılan dereden geçerek devamla Eğirdir gölüne kadar uzanır. Binlerce yıldır Yalvacın kullanım ve bahçe sulama su ihtiyacı buradan karşılanmaktadır. Su hayat denir Yalvaca ve Hisarardı köyüne buradan çıkan su hayat vermektedir. Su çıktığı denilen noktadan çıkan su kullanım için borularla Yalvaca ve Hisarardı’na  taşınmaktadır. Hisarardı göleti faaliyete geçmeden önce kullanım suyu olarak borularla alınan sulardan fazla olan kısmı dereye dökülmekte ve  yaz aylarında dönüşümlü olarak Yalvaç ve Hisarardı köyünün bahçe sulamasında kullanılmaktaydı. Bir hafta Yalvaca bir hafta ise Hisarardı bahçelerine akardı. Gölet faaliyete geçince su çıktığından çıkarak fazla olan sular sadece sulama için Hisarar’dın köyünde kullanılmaktadır. Yalvacın bahçe sulama ihtiyacını ise gölet karşılamaktadır. Dağdan çıkan suyun  paylaşımı konusunda Hisarardı ile itilafa düşen Yalvaç  Belediyesi mahkemeye başvurarak ölçümler yapılmış ve mahkeme  kararıyla paylaşımda oran belirlenmesi sağlanmıştır.. Ancak aradan geçen uzun yıllar sonucu    Hisarardı köyünün nüfusu azalırken Yalvacın nüfusu ise artmıştır. Nüfus artışı nedeniyle yaz aylarında Yalvaçta su sıkıntıları başlamıştır. Özellikle son yıllardaki kuraklık sebebi ile suyun debisi düşmüş bu nedenle sıkıntı boyutu büyümüştür. Antik kentte şahin tepesi olarak adlandırılan mevkideki su deposu çok uzun yıllar Yalvaca hizmet etmiştir. Gelişmeler sonucu Yalvaca gelen su yetersiz kaldığı için  1985 yılında alt yapının yenilenmesi için çalışmalar başlatılmıştır. Hisarardı su  çıktığından gelen borular yenilenmiş  Agustus tapınağının güney batı yönündeki bölüme yapılan yeni su deposuna bağlanmıştır. Alt yapı değişikliği sırasında Su depolarından itibaren yeni kanallar kazılmış ve borular döşenmiştir. 

 

 
Etiketler: BİNLERCE, YILDIR, YALVAÇ'A, HAYAT, VEREN, SU, ÇIKTIĞI, SUYU, ,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
11 Temmuz 2022
KAMYONLAR, KAMYONLARLA NAKLİYE II
04 Temmuz 2022
KAMYONLAR, KAMYONLARLA NAKLİYE I
19 Haziran 2022
TARLALARIN SÜRÜLMESİ-EKİLMESİ-YOLUNMASI-BİÇİLMESİ
12 Haziran 2022
ÜZÜM BAĞLARI
05 Haziran 2022
ELMA BAHÇELERİ II
29 Mayıs 2022
ELMA BAHÇELERİ
23 Mayıs 2022
GEÇMİŞ ZAMAN OLUR Kİ
16 Mayıs 2022
YAZILARIMIN BİRİNCİ YILI DOLMUŞ
08 Mayıs 2022
RAMAZAN BAYRAMLARI-II
01 Mayıs 2022
RAMAZAN BAYRAMLARIMIZ I
24 Nisan 2022
İHBAR BİLLEZİ-HACI İBRAHİM EFENDİ
18 Nisan 2022
CENAZE NAMAZI VE DEFİN İŞLEMLERİ II
11 Nisan 2022
70 LERDEN GÜNÜMÜZE VEFAT EDENLERİN CENAZE İŞLEMLERİ I
03 Nisan 2022
RAMAZANLARIMIZ NE GÜZELDİ
27 Mart 2022
YALVAÇ'IMIZIN YETİŞTİRDİĞİ İNSANLARI TANIYOR MUYUZ, DEĞERLERİNİ BİLİYOR MUYUZ?..
22 Mart 2022
RESİMLİ ROMANLAR SAYESİNDE OKUMAK
14 Mart 2022
HACI PİLAVI
07 Mart 2022
YALVAÇ OTOGARLARI II
28 Şubat 2022
YALVAÇ'IN OTOGARLARI I
20 Şubat 2022
YALVAÇTA ÜNİVERSİTE-OKULLAR-KILIÇARSLAN KAMPÜSÜ-YERLEŞKESİ
14 Şubat 2022
BÜYÜK ÇARŞI YANGINLARI
06 Şubat 2022
AKŞEHİR BELİ-YALVAÇ’IN AKŞEHİR’LE OLAN BAĞLANTISI
31 Ocak 2022
KİMİNİN DELİ, KİMİNİN VELİSİ; VASFİ
23 Ocak 2022
ELEKTRİK ÜRETİMİ
17 Ocak 2022
SU DEĞİRMENLERİ-2
10 Ocak 2022
SU DEĞİRMENLERİ
03 Ocak 2022
MAHALLE TAKIMLARI
27 Aralık 2021
ESKİLERDE YILBAŞI
19 Aralık 2021
YÖRÜK NE DEMEKTİR
13 Aralık 2021
MUSALLA
06 Aralık 2021
DOĞAL HAYAT
28 Kasım 2021
İYİ BİR İNSAN TANIMIŞIM: YUSUF BİLGE BÜYÜKBOYACI
22 Kasım 2021
MAHALLE FIRINLARI
15 Kasım 2021
BAKIŞIN MUTLULUGUNU BELİRLER
08 Kasım 2021
RAMPALI ÇARŞI
01 Kasım 2021
HAN
25 Ekim 2021
ÜZÜM BAĞLARI
17 Ekim 2021
KIŞ HAZILRLIKLARI IV PASTIRMALIK
11 Ekim 2021
KIŞ HAZRLIKLARI III ODUN HAZIRLIĞI
03 Ekim 2021
KIŞ HAZIRLIKLARI II - TEZEK YAPMA-GAZEL SÜPÜRME TEZEK YAPMA
26 Eylül 2021
70 Lİ 80 Lİ YILLARDA KIŞ HAZIRLIKLARI I
20 Eylül 2021
YALVAÇ EVLERİ
13 Eylül 2021
YAĞCILAR ARASTASI
06 Eylül 2021
DEMİRCİLER ARASTASI
30 Ağustos 2021
30 AĞUSTOS ZAFER BAYRAMI
16 Ağustos 2021
AYAKKABICILAR ARASTASI
09 Ağustos 2021
KÜLTÜR MERKEZİ
01 Ağustos 2021
BAKIRCILAR ARASTASI
23 Temmuz 2021
DÜNDEN BU GÜNE HÂLİMİZ (HÂL/SEBZE BAZARI)
19 Temmuz 2021
NOSTALJİ-KURBAN BAYRAMLARI
12 Temmuz 2021
ESKİLERDE NE BULDUM II
05 Temmuz 2021
ESKİLERDE NE BULDUM-I
27 Haziran 2021
ORTAYI NE ZAMAN BULACAĞIZ
21 Haziran 2021
HAYATI YAŞAMAK GEREKİR
14 Haziran 2021
SILA-İ RAHİM -BULUŞMA GÜNLERİ-
07 Haziran 2021
MUSTAFA BÜYÜKKUTLU (BİYOGRAFİSİ)
31 Mayıs 2021
MUSTAFA BÜYÜKKUTLU
24 Mayıs 2021
BİZİM 19 MAYISLARIMIZ
17 Mayıs 2021
ÇINARALTI
10 Mayıs 2021
TABAKHANE
04 Mayıs 2021
DALDAN DALA
Haber Yazılımı