Mesut ÖZERDEN KIŞ HAZIRLIKLARI II - TEZEK YAPMA-GAZEL SÜPÜRME TEZEK YAPMA
Yazı Detayı
03 Ekim 2021 - Pazar 22:09
 
KIŞ HAZIRLIKLARI II - TEZEK YAPMA-GAZEL SÜPÜRME TEZEK YAPMA
Mesut ÖZERDEN
yalvacfm@hotmail.com
 
 
KIŞ HAZIRLIKLARI II   - TEZEK YAPMA-GAZEL SÜPÜRME
 
TEZEK YAPMA
     Ununu, Bulgurunu yapanlarda  sıra ısınmak için odunlara ve tezeklere gelirdi. Hayvanı olan tezek yapmak için hayvan dışkılarını bir kenara topladıktan sonra tabakhaneden Melle (deride kullanılan mercimek büyüklüğündeki palamut artığı) bulmak için tabakhanecilerle görüşüp melle temin ederdi. Kimileri sadece melleden kimisi hayvan dışkısı (ters) dan yapar ancak geneli dayanıklı olur daha iyi ısıtır düşüncesi ile hayvan dışkısı ile melleyi karıştırıp  tezek yaparlardı. Karıştırılan hayvan dışkısı ve melle iyice çiğnenerek kıvamına gelince ya özel tezek yapmak için yapılan aparat veya kerpiç kesmede kullanılan GELİF çoğunluk ise sofraların altına konulan KASNAK’la tezek yapardı. İyice kıvama gelmiş olan karışım gelife veya kasnağa doldurulup üzeri düzeltilir ve kurumaya bırakılırdı. Bu işlem için genelde mahalle harmanları kullanılırdı. Evinin hayadı müsait olanlar ise hayatlarında yapar kuruyan tezekleri taşımak için uğraşmazlardı. Harmanlardaki ekinler kaldırıldıktan sonra mahalle harmanları tezek deposuna döner bir çok mahalle harmanında  yapılan tezekler tüm harmanı kaplar zemini göremezdin. Kurumakta olan tezekler çevrilerek her bölümün iyice kuruması sağlanır. Kuruyanlar bir kenara istiflenip evlere taşınıp ambarlarda kış için saklanırdı. Hemen hemen her evde hayvan olduğu için bir çok aile tezekle ısınmaya çalışırdı. Bazı aileler ise  tezek yapmak için uğraşmaz hayvan dışkılarını döktükleri yerde kuruyanları alır istifler bu şekilde tezek ihtiyacını karşılardı. Bazıları ise evin veya bahçenin duvarlarına çarparak hayvan dışkısının kurumasını bekler kuruyan dışkıları yığın yaparak kış hazırlıklarında yakacak bölümünü tamamlamış olurdu. Hayvanların toplu halde güdüldüğü sığıra sürme yapıldığı zamanlara ise hayvanların toplu olarak geçtiği sokaklarda çocuklar kadınlar ellerinde ağız kısımları açılmış teneke ile bekler ve hayvanın dışkılamasını görünce koşarak hayvan dışkısını tenekeye doldurarak biriktirir belirli miktara ulaşınca tezek yaparlardı. Hayvanlar geçerken dışkılama yapacağını bilir ve bir birlerine bağırarak haber verirdi. Sarı inek benim, boynuzu kırık çamız benim diye hayvanları sahiplenirdi. Kim hangi hayvanı sahiplendiyse başka birisi onun peşinden gitmezdi. Sabahları hayvanların geçtiği sokaklarda ayrı bir telaşa sebep olan bu olay sığıra sürme işleri bittiğinde kalmazdı.
 
     GAZEL SÜPÜRME
     Havaların sıcak olduğu dönemlerde tezek yapılır. Tezek işi bittikten sonra havaların soğumaya başlayıp yapraklar dökülmeye başlayınca ise GAZEL süpürme işi başlardı.
     Mahalle fırınlarında ekmek yapmak için yakılmak üzere bahçelerden gazeller süpürülür evlerde odunlukların yanlarına ayrılmış olan gazelliklere depolanır  ekmek yapılacağı zaman fırınlara gereği kadar çuvallarla taşınırdı. Havalar soğuyup ağaç yaprakları kuruyup döküldüğünde tüm bahçelerde gazel süpürme talaşını görebilirdin. Ekim ayı ortalarından itibaren bahçeler şenlenir herkes yapabildiği kadar gazel toplamak için cana başla çalışıp gazelliklerini gazelle doldurup kışın ekmek yaparken sıkıntı çekmek istemezdi. Evlerde odun koyulması için ayrılan alanın küçük bir kısmı ise gazellik adı altında ayrılır gazeller buraya doldurulup tepeleme yıgılırdı. Tekrar gazel süpürme zamanı gelene kadar yeterli olacak kadar depolanırdı. Bahçelerden süpürülen gazeller hafif olduğu için hararlara(çuvalın büyüğü) doldurulup taşınırdı. Sabah erken saatte gidilir gazeller süpürülürdü. Eğer geç kalınırsa ihtiyacı olan kişi gider süpürür bahçe sahibine bir şey bırakmazdı. Çok eskilerde tüm bahçeler duvarlarla çevrili iken fazlaca giren olmadığı için daha sonraları bahçe duvarları yıkıldığından isteyen rahatça girip gazel süpürebiliyordu. Kış hazırlıklarında gazel süpürmenin ayrı bir yeri vardı.
 
 
 
 
 
 
 
Etiketler: KIŞ, HAZIRLIKLARI, II, , , -, , , TEZEK, YAPMA-GAZEL, SÜPÜRME, TEZEK, YAPMA,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
11 Temmuz 2022
KAMYONLAR, KAMYONLARLA NAKLİYE II
04 Temmuz 2022
KAMYONLAR, KAMYONLARLA NAKLİYE I
27 Haziran 2022
BİNLERCE YILDIR YALVAÇ'A HAYAT VEREN SU ÇIKTIĞI SUYU
19 Haziran 2022
TARLALARIN SÜRÜLMESİ-EKİLMESİ-YOLUNMASI-BİÇİLMESİ
12 Haziran 2022
ÜZÜM BAĞLARI
05 Haziran 2022
ELMA BAHÇELERİ II
29 Mayıs 2022
ELMA BAHÇELERİ
23 Mayıs 2022
GEÇMİŞ ZAMAN OLUR Kİ
16 Mayıs 2022
YAZILARIMIN BİRİNCİ YILI DOLMUŞ
08 Mayıs 2022
RAMAZAN BAYRAMLARI-II
01 Mayıs 2022
RAMAZAN BAYRAMLARIMIZ I
24 Nisan 2022
İHBAR BİLLEZİ-HACI İBRAHİM EFENDİ
18 Nisan 2022
CENAZE NAMAZI VE DEFİN İŞLEMLERİ II
11 Nisan 2022
70 LERDEN GÜNÜMÜZE VEFAT EDENLERİN CENAZE İŞLEMLERİ I
03 Nisan 2022
RAMAZANLARIMIZ NE GÜZELDİ
27 Mart 2022
YALVAÇ'IMIZIN YETİŞTİRDİĞİ İNSANLARI TANIYOR MUYUZ, DEĞERLERİNİ BİLİYOR MUYUZ?..
22 Mart 2022
RESİMLİ ROMANLAR SAYESİNDE OKUMAK
14 Mart 2022
HACI PİLAVI
07 Mart 2022
YALVAÇ OTOGARLARI II
28 Şubat 2022
YALVAÇ'IN OTOGARLARI I
20 Şubat 2022
YALVAÇTA ÜNİVERSİTE-OKULLAR-KILIÇARSLAN KAMPÜSÜ-YERLEŞKESİ
14 Şubat 2022
BÜYÜK ÇARŞI YANGINLARI
06 Şubat 2022
AKŞEHİR BELİ-YALVAÇ’IN AKŞEHİR’LE OLAN BAĞLANTISI
31 Ocak 2022
KİMİNİN DELİ, KİMİNİN VELİSİ; VASFİ
23 Ocak 2022
ELEKTRİK ÜRETİMİ
17 Ocak 2022
SU DEĞİRMENLERİ-2
10 Ocak 2022
SU DEĞİRMENLERİ
03 Ocak 2022
MAHALLE TAKIMLARI
27 Aralık 2021
ESKİLERDE YILBAŞI
19 Aralık 2021
YÖRÜK NE DEMEKTİR
13 Aralık 2021
MUSALLA
06 Aralık 2021
DOĞAL HAYAT
28 Kasım 2021
İYİ BİR İNSAN TANIMIŞIM: YUSUF BİLGE BÜYÜKBOYACI
22 Kasım 2021
MAHALLE FIRINLARI
15 Kasım 2021
BAKIŞIN MUTLULUGUNU BELİRLER
08 Kasım 2021
RAMPALI ÇARŞI
01 Kasım 2021
HAN
25 Ekim 2021
ÜZÜM BAĞLARI
17 Ekim 2021
KIŞ HAZILRLIKLARI IV PASTIRMALIK
11 Ekim 2021
KIŞ HAZRLIKLARI III ODUN HAZIRLIĞI
26 Eylül 2021
70 Lİ 80 Lİ YILLARDA KIŞ HAZIRLIKLARI I
20 Eylül 2021
YALVAÇ EVLERİ
13 Eylül 2021
YAĞCILAR ARASTASI
06 Eylül 2021
DEMİRCİLER ARASTASI
30 Ağustos 2021
30 AĞUSTOS ZAFER BAYRAMI
16 Ağustos 2021
AYAKKABICILAR ARASTASI
09 Ağustos 2021
KÜLTÜR MERKEZİ
01 Ağustos 2021
BAKIRCILAR ARASTASI
23 Temmuz 2021
DÜNDEN BU GÜNE HÂLİMİZ (HÂL/SEBZE BAZARI)
19 Temmuz 2021
NOSTALJİ-KURBAN BAYRAMLARI
12 Temmuz 2021
ESKİLERDE NE BULDUM II
05 Temmuz 2021
ESKİLERDE NE BULDUM-I
27 Haziran 2021
ORTAYI NE ZAMAN BULACAĞIZ
21 Haziran 2021
HAYATI YAŞAMAK GEREKİR
14 Haziran 2021
SILA-İ RAHİM -BULUŞMA GÜNLERİ-
07 Haziran 2021
MUSTAFA BÜYÜKKUTLU (BİYOGRAFİSİ)
31 Mayıs 2021
MUSTAFA BÜYÜKKUTLU
24 Mayıs 2021
BİZİM 19 MAYISLARIMIZ
17 Mayıs 2021
ÇINARALTI
10 Mayıs 2021
TABAKHANE
04 Mayıs 2021
DALDAN DALA
Haber Yazılımı