Mesut ÖZERDEN ÜZÜM BAĞLARI
Yazı Detayı
25 Ekim 2021 - Pazartesi 00:25
 
ÜZÜM BAĞLARI
Mesut ÖZERDEN
yalvacfm@hotmail.com
 
 


ÜZÜM BAĞLARI


1990 yılı başlarına kadar Yalvaçta üzüm bağları oldukça büyük bir alan kaplamaktaydı. Abacılar mahallesinde şimdi Sanayi mahallesinin olduğu alan ve  Stadyumdan başlayıp Hisarardı   göletine kadar  ise çok büyük bir alan üzüm bağlarıyla kaplıydı.


Günümüzde ise Kuyucak, Bahtiyar, Özgüney, Özbayat (gemen) ve Bağkonak köyleri üzüm üretimini sürdürmektedir. Üzümler toparlanıp yani bağ bozumundan sonra üzüm omcaları budanır budanan dallar ise kışın yakmak veya pekmez yapılırken pekmez kaynatmak için kullanılmak üzere demetler halinde saklanırdı. Bahar ayında  üzüm bağlarının bellenmesi gerektiği için Nisan ayında Yalvaçta büyük hareketlilik olur kimi bağ sahipleri bağ bellemek için işçi tutar. Kimi bağ sahipleri ise kendi ailesi, hısım akrabayla  belleme işini yapardı. Toprak karların  eriyip yağmur suları ile yumuşadığı zaman bellemeye uygun olur ve üzüm bağları bayram yeri gibi cıvıl cıvıl olurdu. Hele birde aralarında güzel türkü söyleyen olursa bir taraftan yer bellerken diğer taraftan ise türküsünü söyler üzüm bağları arasında türkü şöleni olurdu. Evlerde türlü çeşit yemekler yapılır bağda çalışanlara ikram edilirdi. Bazı bağ sahipleri pintilik eder yeteri kadar yemek hazırlamaz bazıları ise cömertliğini gösterip yağlı tatlı ne yapabilirse yapar işçilere ikram ederdi. Bu sayede bağ bellemeye gidenler ise kimin işçiye baktığını bilir kendilerini bağ belllemeye çağırdıklarında cömert olanları öncelikle tercih ederlerdi. İşcisine bakan aileler bilindiği için işçileri sıkıştırmayan  kolaylık gösteren bağ sahipleri işçi bulmakta zorlanmazdı. Aynı zamanda bağ belleme işi olduğu için işçi bulmak zordu. Akşam oldu evlere dağıldıklarında çalışmaya gidenler ya bağ sahibinin cömertliğini yada pintiliğini anlatırdı. Daha sonraki yıllarda atlar ve pulluklarla bağlar sürülmeye başlayınca bağ belleme işi azaldı. Ancak çift sürülürken kalan bölümleri gene bellemek gerekiyordu.


Hidayet TÜTÜNCÜ’nün yapmış odluğu araştırma ve yazısında yıllar bazında Yalvaçta üretilen üzüm miktarları şöyledir.

Yıl                               Miktar
1958                       3000 ton
1959                       3300 ton
1960                        3600 ton
1961                        4100 ton
1962                         4700 ton
1963                          5300 ton
1964                        6900 ton
1965                        7300 ton
1966                        8000 ton
1967                        9100 ton
1968                        10900 ton
1969                        16500 ton


Bu üretim miktarı Yalvaç merkez ve üzüm bağları bulunan köylerin toplamıdır.. Bu kadar büyük üretim miktarı olmasına rağmen bir kooperatif kurulmadığı için yeterince değerlendirilmemiştir. Günümüzde ise üzüm bağları birkaç köyde ve sınırlı miktarda alanda üretim yapılmaktadır.


Yalvaç bağlarının kıymetli günlerinde ise yaz günü bağlardan üzümler kesilip yakın yerleşim yerlerinde satılmaktaydı. Evlerde bol bol üzüm yenirdi. Bağ bozum zamanı gelince öncelikle kışın yiyebilmek için taneleri iri olan üzümler seçilir ve kışın yaş olarak tüketilmesi için özel bir karışım ilaca batırılıp evlerin serin ancak kış günü çok soğuk olmayan bölümlere saklarından asılarak bekletilirdi. Kışın misafir gelince veya değer verdikleri insanlar için depoladıkları alandan alıp ikram edilirdi. Ayrıca kurutulmak için bazı çeşit üzümler toparlanır ilaç içerisine batırılıp serilerek kurutulurdu. Kalan üzümler ise bağ bozumu günleri tamamen toparlanır bir süre bekletildikten sonra çuvallar içerisine doldurulup ağaç yalaklarda veya beton havuzlarda çiğnenerek çıkan üzüm suyu kaynatılarak pekmez üretimi yapılırdı.


Günümüzde ise eski üzüm çeşitliliği yerine zirai üretim amaçlı üzüm omcaları üzüm bağlarında yerini aldığından lezzet farklılığı oluşmuştur. Eskiden büzgülü, gemre gibi üzüm isimleri varken günümüzde ise Alfanzo, Red Blok, Salamon, Kripso ve Miçhel Pare gibi çeşitlerden    bahsedilmektedir.


Bir çok iş alanı, üretim yapılan ürünler gibi üzüm bağları da Yalvaç anılarında yerini almıştır.

Kentleşme artıp büyük aileler çekirdek aileye dönünce bağların bakımı zorlaşmış ve çok büyük bir alanı kaplayan bağlar kalmamıştır. Günümüzde Kızılcanın arka kısımlarında birkaç bağ kalmış olup onların haricindeki bağlar Gemen, Kuyucak, Bağkonak ve bahtiyar köylerindedir. Bu köylerde ise verim çok olsun diye ziraat ürünü değişik üzüm omcaları dikilmiş ve  Yalvacın bilindik üzümleri tam anlamıyla bitmiştir. Üzümler olgunlaşıp açık hal pazarında satılmaya başladığında iri üzümleri görüp sorduğumuzda değişik isimleri duymaya başladık. Eski üzümlerin tadlarını bilenler oldukca eski üzümlerin tadını veren üzümleri aramaktadır.  Eski üzümlerin Büzgülü, Gemre gibi isimleri varken yeni üzümler Alfonzo,gibi isimlerle adlandırılmaktadır. Yerli üzümleri bulabildiğimize şükrederek onarında kaybolmadan kalması için dua etmekten başka yapabileceğimiz bir şey yoktur.

 

 

 
Etiketler: ÜZÜM, BAĞLARI, MESUT, ÖZERDEN,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
16 Mayıs 2022
YAZILARIMIN BİRİNCİ YILI DOLMUŞ
08 Mayıs 2022
RAMAZAN BAYRAMLARI-II
01 Mayıs 2022
RAMAZAN BAYRAMLARIMIZ I
24 Nisan 2022
İHBAR BİLLEZİ-HACI İBRAHİM EFENDİ
18 Nisan 2022
CENAZE NAMAZI VE DEFİN İŞLEMLERİ II
11 Nisan 2022
70 LERDEN GÜNÜMÜZE VEFAT EDENLERİN CENAZE İŞLEMLERİ I
03 Nisan 2022
RAMAZANLARIMIZ NE GÜZELDİ
27 Mart 2022
YALVAÇ'IMIZIN YETİŞTİRDİĞİ İNSANLARI TANIYOR MUYUZ, DEĞERLERİNİ BİLİYOR MUYUZ?..
22 Mart 2022
RESİMLİ ROMANLAR SAYESİNDE OKUMAK
14 Mart 2022
HACI PİLAVI
07 Mart 2022
YALVAÇ OTOGARLARI II
28 Şubat 2022
YALVAÇ'IN OTOGARLARI I
20 Şubat 2022
YALVAÇTA ÜNİVERSİTE-OKULLAR-KILIÇARSLAN KAMPÜSÜ-YERLEŞKESİ
14 Şubat 2022
BÜYÜK ÇARŞI YANGINLARI
06 Şubat 2022
AKŞEHİR BELİ-YALVAÇ’IN AKŞEHİR’LE OLAN BAĞLANTISI
31 Ocak 2022
KİMİNİN DELİ, KİMİNİN VELİSİ; VASFİ
23 Ocak 2022
ELEKTRİK ÜRETİMİ
17 Ocak 2022
SU DEĞİRMENLERİ-2
10 Ocak 2022
SU DEĞİRMENLERİ
03 Ocak 2022
MAHALLE TAKIMLARI
27 Aralık 2021
ESKİLERDE YILBAŞI
19 Aralık 2021
YÖRÜK NE DEMEKTİR
13 Aralık 2021
MUSALLA
06 Aralık 2021
DOĞAL HAYAT
28 Kasım 2021
İYİ BİR İNSAN TANIMIŞIM: YUSUF BİLGE BÜYÜKBOYACI
22 Kasım 2021
MAHALLE FIRINLARI
15 Kasım 2021
BAKIŞIN MUTLULUGUNU BELİRLER
08 Kasım 2021
RAMPALI ÇARŞI
01 Kasım 2021
HAN
17 Ekim 2021
KIŞ HAZILRLIKLARI IV PASTIRMALIK
11 Ekim 2021
KIŞ HAZRLIKLARI III ODUN HAZIRLIĞI
03 Ekim 2021
KIŞ HAZIRLIKLARI II - TEZEK YAPMA-GAZEL SÜPÜRME TEZEK YAPMA
26 Eylül 2021
70 Lİ 80 Lİ YILLARDA KIŞ HAZIRLIKLARI I
20 Eylül 2021
YALVAÇ EVLERİ
13 Eylül 2021
YAĞCILAR ARASTASI
06 Eylül 2021
DEMİRCİLER ARASTASI
30 Ağustos 2021
30 AĞUSTOS ZAFER BAYRAMI
16 Ağustos 2021
AYAKKABICILAR ARASTASI
09 Ağustos 2021
KÜLTÜR MERKEZİ
01 Ağustos 2021
BAKIRCILAR ARASTASI
23 Temmuz 2021
DÜNDEN BU GÜNE HÂLİMİZ (HÂL/SEBZE BAZARI)
19 Temmuz 2021
NOSTALJİ-KURBAN BAYRAMLARI
12 Temmuz 2021
ESKİLERDE NE BULDUM II
05 Temmuz 2021
ESKİLERDE NE BULDUM-I
27 Haziran 2021
ORTAYI NE ZAMAN BULACAĞIZ
21 Haziran 2021
HAYATI YAŞAMAK GEREKİR
14 Haziran 2021
SILA-İ RAHİM -BULUŞMA GÜNLERİ-
07 Haziran 2021
MUSTAFA BÜYÜKKUTLU (BİYOGRAFİSİ)
31 Mayıs 2021
MUSTAFA BÜYÜKKUTLU
24 Mayıs 2021
BİZİM 19 MAYISLARIMIZ
17 Mayıs 2021
ÇINARALTI
10 Mayıs 2021
TABAKHANE
04 Mayıs 2021
DALDAN DALA
Haber Yazılımı